ప్రాముఖ్యత
దీపావళి వేడుకల చివరి మరియు ఐదవ రోజున జరుపుకునే భాయ్ దూజ్, రక్షాబంధన్లాగే అన్నదమ్ములు మరియు అక్కచెల్లెళ్ల మధ్య ఉన్న అనుబంధాన్ని చాటిచెబుతుంది. ఈ రోజున సోదరీమణులు తమ సోదరులకు తిలకం దిద్ది, వారు ఆయురారోగ్యాలతో, సంపదలతో వర్ధిల్లాలని ప్రార్థిస్తారు.
మృత్యుదేవత అయిన యమధర్మరాజు తన సోదరియైన యమునను సందర్శించినప్పుడు, ఆమె ఆయనకు తిలకం దిద్ది స్వాగతం పలికిన సందర్భాన్ని ఇది గుర్తుచేస్తుంది; అందుకే దీనిని యమ ద్వితీయ అని కూడా పిలుస్తారు.
ఆచారాలు
సోదరీమణులు తమ సోదరులకు హారతి ఇచ్చి, కుంకుమ మరియు అక్షతలతో మంగళకరమైన తిలకం దిద్ది, మిఠాయిలు సమర్పిస్తారు. అందుకు ప్రతిఫలంగా సోదరులు కానుకలు ఇచ్చి, తమ సోదరీమణులను రక్షిస్తామని మాట ఇస్తారు. కుటుంబ సభ్యులందరూ కలిసి పండుగ భోజనం చేస్తారు. దూరంగా ఉండి రాలేకపోయిన సోదరుల క్షేమం కోసం ప్రార్థనలు చేస్తారు.
తిథి నిర్ణయం
దీపావళికి రెండు రోజుల తర్వాత, కార్తీక శుక్ల పక్ష ద్వితీయ తిథి నాడు భాయ్ దూజ్ వస్తుంది; పైన పేర్కొన్న శుభ ముహూర్త సమయాలలో తిలకం దిద్దడం అత్యంత శ్రేష్ఠం.