ప్రాముఖ్యత
నరక చతుర్దశిని చిన్న దీపావళి లేదా రూప చౌదాస్ అని కూడా పిలుస్తారు. శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ నరకాసురుడిని సంహరించి, బందీలుగా ఉన్న 16,000 మందిని విముక్తులను చేసిన సందర్భాన్ని ఇది తెలియజేస్తుంది. దీపావళి ఉత్సవాలలో ఇది రెండవ రోజు.
తెల్లవారుజామున స్నానం చేయడం వల్ల పాపాలు తొలగి, రూపం (సౌందర్యం) లభిస్తుందని నమ్ముతారు, అందుకే దీనిని రూప చౌదాస్ అని పిలుస్తారు.
ఆచారాలు
భక్తులు సూర్యోదయానికి ముందే లేచి, సంప్రదాయబద్ధంగా నూనెతో అభ్యంగ స్నానం చేసి, దీపాలను వెలిగించి, యమధర్మరాజుకు ప్రార్థనలు చేస్తారు. ప్రధాన లక్ష్మీ పూజకు ముందు రోజు కాబట్టి, ఇళ్లన్నీ దీపాలతో ప్రకాశిస్తాయి. కొన్ని ప్రాంతాలలో దీనిని ప్రధాన దీపావళి రాత్రి వేళతో కలిపి జరుపుకుంటారు.
తిథి నిర్ణయం
కార్తీక మాస కృష్ణ పక్ష చతుర్దశి తిథి నరక చతుర్దశిగా వస్తుంది, ఇది దీపావళికి ముందు రోజు. ఈ రోజున సూర్యోదయానికి పూర్వమే అభ్యంగ స్నానం చేయడం ఆచారంగా ఉంది.