મહત્વ
ઉતરાયણ એટલે સૂર્યનું મકર રાશિમાં પ્રવેશન અને તેની ઉત્તર દિશા તરફની ગતિની શરૂઆત — જે મકર સંક્રાંતિ તરીકે પણ ઓળખાય છે. ગુજરાતમાં આ પર્વને ખૂબ જ ઉત્સાહભર્યા આંતરરાષ્ટ્રીય પતંગોત્સવ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
સૂર્યનો ઉત્તર દિશા તરફનો પ્રવાસ (ઉતરાયણ) અત્યંત શુભ સમય માનવામાં આવે છે, જે આધ્યાત્મિક કાર્યો અને પુણ્ય કમાવવા માટે શ્રેષ્ઠ છે.
પરંપરાઓ અને વિધિઓ
આ દિવસે આકાશ રંગબેરંગી પતંગોથી ભરાઈ જાય છે અને પરિવારજનો ધાબા પર ભેગા મળી "કાઈ પો છે!" ના નાદ સાથે પતંગબાજીની મજા માણે છે. આ પ્રસંગે ઊંધિયું, ચીક્કી અને તલના લાડુ જેવા પરંપરાગત પકવાન વહેંચવામાં આવે છે, તેમજ પવિત્ર સ્નાન અને દાન-પુણ્ય દ્વારા આ સંક્રાંતિની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
તારીખનું નિર્ધારણ કેવી રીતે થાય છે
ઉતરાયણ એ સૂર્યના મકર રાશિમાં પ્રવેશન પર આધારિત સૌર ઉત્સવ છે — જે સામાન્ય રીતે ૧૪-૧૫ જાન્યુઆરીની આસપાસ હોય છે — તેથી તેની તારીખ લગભગ નિશ્ચિત હોય છે; ઉપર જણાવેલ પુણ્ય કાળ તમારા સ્થાન મુજબ છે.