ગ્રહણ એટલે શું?
ગ્રહણ એટલે ખગોળીય ઘટના — જ્યારે ચંદ્ર પૃથ્વી અને સૂર્યની વચ્ચે આવે છે ત્યારે તેને સૂર્ય ગ્રહણ કહેવામાં આવે છે, અને જ્યારે પૃથ્વીનો પડછાયો ચંદ્ર પર પડે છે ત્યારે તેને ચંદ્ર ગ્રહણ કહેવામાં આવે છે. વૈદિક પરંપરા મુજબ, ગ્રહણનો સમય આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ પ્રબળ પરંતુ અશુભ માનવામાં આવે છે; આ સમય દરમિયાન શુભ કાર્યો અને મંદિરની પૂજા અટકાવી દેવામાં આવે છે, જ્યારે મંત્રોચ્ચાર, ધ્યાન અને દાન-પુણ્ય કરવાનું વિશેષ ફળ મળે છે.
સૂતક કાળ
સૂતક એ ગ્રહણની આસપાસનો અશૌચનો સમયગાળો છે. સૂર્ય ગ્રહણના કિસ્સામાં તે ગ્રહણ શરૂ થવાના ૧૨ કલાક પહેલાં અને ચંદ્ર ગ્રહણના કિસ્સામાં ૯ કલાક પહેલાં શરૂ થાય છે, અને ગ્રહણ પૂર્ણ (મોક્ષ) થતા તે સમાપ્ત થાય છે. ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું કે, સૂતક માત્ર ત્યાં જ માન્ય ગણાય છે જ્યાં ગ્રહણ દ્રશ્યમાન હોય — જો તમારા શહેરમાં ગ્રહણ દેખાતું ન હોય, તો ત્યાં સૂતક લાગુ પડતું નથી. સૂતક દરમિયાન ભોજન લેવાનું, મંદિરની પૂજા અને નવા કાર્યની શરૂઆત કરવાનું ટાળવું જોઈએ; જોકે વૃદ્ધો, બીમાર વ્યક્તિઓ, બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓને ઉપવાસમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે છે.
સમયની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે
ગ્રહણ દેખાશે કે નહીં અને તેનો ચોક્કસ સમય તમારા સ્થાન (લોકેશન) પર આધાર રાખે છે, તેથી કૃપા કરીને ઉપર તમારું શહેર પસંદ કરો. ત્યારબાદ સૂતકનો સમય તમારા સ્થાનિક સમય મુજબ દર્શાવવામાં આવશે; જ્યાં ગ્રહણ દ્રશ્યમાન ન હોય, ત્યાં આ ટૂલ દ્વારા સૂતક લાગુ ન થવાની જાણ કરવામાં આવશે.