માસિક પંચાંગ

માસિક પંચાંગ કેવી રીતે વાંચવું

ઉપરનું કેલેન્ડર તમે પસંદ કરેલા શહેર માટેનું માસિક પંચાંગ છે. દરેક દિવસના ખાનામાં તે દિવસની તિથિ અને પક્ષ, નક્ષત્ર, ચંદ્ર રાશિ અને સૂર્યોદય તથા સૂર્યાસ્તનો સમય દર્શાવેલ છે — આ તમામ ગણતરીઓ તે સ્થળના સૂર્યોદયના આધારે કરવામાં આવી છે, કારણ કે હિન્દુ દિવસની શરૂઆત મધ્યરાત્રિએ નહીં પરંતુ સૂર્યોદયથી થાય છે. કોઈપણ તારીખ પર ક્લિક કરવાથી ગ્રીડની નીચે તેનો સંપૂર્ણ દૈનિક પંચાંગ ખુલશે, અથવા દરેક અંગ અને જ્યોતિષીય વિગતો જોવા માટે "વિગતવાર પંચાંગ" (Detailed Panchang) લિંક પર ક્લિક કરો.

મહિના દરમિયાન તિથિ અને પક્ષ

એક મહિનો બે પક્ષોમાં વહેંચાયેલો હોય છે. શુક્લ પક્ષ (ઉજ્જવળ પક્ષ), જે અમાસ પછીના દિવસથી પૂર્ણિમા સુધી સુધી ચાલે છે જ્યારે ચંદ્રની કળા વધતી હોય છે; અને કૃષ્ણ પક્ષ (અંધકારમય પક્ષ), જે પૂર્ણિમા પછીથી અમાસ સુધી ચાલે છે જ્યારે ચંદ્રની કળા ઘટતી હોય છે. દરેક ખાનામાં સૂર્યોદય સમયે કઈ તિથિ પ્રવર્તે છે તેનું નામ છે, જેથી તમે એક નજરે જોઈ શકો કે આ મહિને એકાદશી, પૂર્ણિમા, અમાસ, સંકષ્ટિ ચતુર્થી અને પ્રદોષ ક્યારે આવે છે.

દૈનિક નક્ષત્ર અને ચંદ્ર રાશિ

તિથિની સાથે, દરેક દિવસે સૂર્યોદય સમયે ચંદ્ર કયા નક્ષત્રમાં છે અને કઈ ચંદ્ર રાશિ (રાશિ) માં ગોચર કરી રહ્યો છે તે દર્શાવેલ છે. આ બાબતો લગભગ દરરોજ બદલાય છે અને જ્યારે તમે મુસાફરી, ખરીદી, નામકરણ સંસ્કાર કે કોઈપણ નવા કાર્યનો શુભારંભ કરવા માટે તારીખ પસંદ કરતા હોવ, ત્યારે સૌથી પહેલા આની તપાસ કરવી જોઈએ.

પંચક, ગંડમૂળ અને ભદ્રા

કેલેન્ડરની નીચેના ભાગમાં ત્રણ પ્રકારના સમયગાળાઓની યાદી છે જે દર મહિને પુનરાવર્તિત થાય છે અને પરંપરાગત રીતે અમુક કાર્યો માટે ટાળવામાં આવે છે:

• પંચક — આ એ સમયગાળો છે જ્યારે ચંદ્ર છેલ્લા પાંચ નક્ષત્રો (ધનિષ્ઠાના બીજા ચરણથી રેવતી સુધી) માંથી પસાર થાય છે. પરંપરાગત રીતે ઇંધણ ખરીદવું, ઘરનું છાપરું બનાવવું અથવા દક્ષિણ દિશામાં મુસાફરી કરવી જેવી બાબતો આ સમય દરમિયાન ટાળવામાં આવે છે.
• ગંડમૂળ — જ્યારે ચંદ્ર છ "મૂળ" નક્ષત્રો (અશ્વિની, અશ્લેષા, મઘા, જેષ્ઠા, મૂલ અને રેવતી) માં હોય છે. ગંડમૂળ નક્ષત્રમાં જન્મ લેનાર બાળક માટે ૨૭ દિવસ પછી નાની શાંતિ પૂજા કરાવવી શાસ્ત્રીય રીતે સૂચવવામાં આવે છે.
• ભદ્રા (વિષ્ટિ કરણ) — એક એવું કરણ જેને શુભ કાર્યોની શરૂઆત માટે અશુભ માનવામાં આવે છે; દરેક ભદ્રાનો સમય તેના પ્રારંભ અને અંત સાથે દર્શાવેલ છે.

માસિક પંચાંગ શહેર પ્રમાણે કેમ અલગ હોય છે?

પંચાંગ ખગોળીય ગણતરી પર આધારિત છે, વહીવટી તારીખ પર નહીં. સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત તમારા અક્ષાંશ અને રેખાંશ પર આધાર રાખે છે, અને પંચાંગના દરેક અંગની ગણતરી સૂર્યોદયથી કરવામાં આવે છે — તેથી એક જ તારીખે દિલ્હી અને ચેન્નાઈમાં સૂર્યોદય સમયે તિથિ અલગ હોઈ શકે છે, અને ક્યારેક અલગ-અલગ પ્રદેશોમાં તહેવારો અલગ દિવસે આવી શકે છે. તેથી, આયોજન કરવા માટે કેલેન્ડરનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હંમેશા ઉપર તમારું શહેર સેટ કરો.

માસિક પંચાંગનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો

• મહિનાનું આયોજન કરો — એકાદશી, પૂર્ણિમા અને અમાસ શોધો, અને પંચક તેમજ ભદ્રાના સમયગાળાને ધ્યાનમાં રાખીને તમારા કાર્યો નક્કી કરો.
• મુહૂર્ત પસંદ કરો — કોઈ શુભ દિવસ પસંદ કરી તેની તિથિ, નક્ષત્ર અને યોગને એકસાથે જુઓ; ત્યારબાદ તે દિવસના અશુભ સમયની તપાસ કરવા માટે ચોઘડિયા અને હોરા પર ક્લિક કરો.
• ઊંડાણપૂર્વક જાણો — "વિગતવાર પંચાંગ" લિંક દ્વારા તમે પસંદ કરેલી તારીખનું સંપૂર્ણ દૈનિક વિશ્લેષણ જોઈ શકો છો.

આ વિષયમાં નવા છો? તો પંચાંગ શું છે અને તેના પાંચ અંગો કેવી રીતે કામ કરે છે તેનાથી શરૂઆત કરો, અથવા આજનું પંચાંગ વાંચો.