महत्त्व
प्रत्येक पक्षातील अकराव्या तिथीला 'एकादशी' म्हणतात. हा दिवस भगवान विष्णूंच्या उपासनेसाठी आणि उपवासासाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. एकादशीचे व्रत केल्याने पापमुक्ती होते, आध्यात्मिक पुण्य लाभते आणि मोक्षाचा मार्ग मोकळा होतो, अशी श्रद्धा आहे.
एका वर्षात एकूण २४ एकादश्या येतात (अधिक मास असल्यास २६), आणि प्रत्येकाचे स्वतःचे नाव व पौराणिक महत्त्व असते.
विधी आणि परंपरा
भक्त या दिवशी धान्य आणि कडधान्यांचा त्याग करून उपवास करतात — काही जण निर्जला उपवासही पाळतात. भगवान विष्णूंची पूजा करणे, रात्री जागरण करून भजने करणे आणि दुसऱ्या दिवशी विहित वेळेत 'पारण' करणे, असे या व्रताचे स्वरूप असते. विशेषतः निर्जला आणि वैकुंठ (पुत्रदा) एकादशीचे महत्त्व अत्यंत जास्त मानले जाते.
वर्षभरातील एकादश्या
वरील यादीमध्ये निवडलेल्या वर्षातील सर्व एकादश्यांची नावे आणि त्यांचे पक्ष (शुक्ल किंवा कृष्ण) दिले आहेत. तुमच्या ठिकाणानुसार मागील किंवा आगामी तारखा पाहण्यासाठी कृपया वर्ष निवडा.