महत्व
लोह्री हा पंजाबचा हिवाळी संक्रांतीचा सण असून, तो कडाक्याच्या थंडीचा शेवट आणि रब्बी पिकांच्या कापणीचा आनंद साजरा करण्यासाठी साजरा केला जातो. हा सण साधारणपणे १३ जानेवारीला, मकर संक्रांतीच्या आदल्या दिवशी येतो.
या सणानिमित्त पेटवलेली शेकोट्यांची अग्नीकुंड ही अग्नी देवतेचा आणि सूर्याच्या पुनरागमन झालेल्या उष्मतेचा सन्मान करण्यासाठी असते.
विधी आणि परंपरा
संध्याकाळी कुटुंबीय आणि शेजारी एकत्रितपणे शेकोट्याभोवती जमतात. लोकदंभी गाणी गात आणि भांगडा व गिद्दा नृत्य करत अग्नीमध्ये तीळ, गूळ, मक्याचे दाणे (पॉपकॉर्न) आणि रेवडी अर्पण करतात. त्यानंतर हेच पदार्थ प्रसाद म्हणून वाटले जातात. विशेषतः नवजात बालके आणि नवविवाहित जोडप्यांसाठी हा सण मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो.
तारीख कशी निश्चित केली जाते
लोह्री पौष महिन्याच्या शेवटच्या दिवशी, म्हणजेच सूर्याच्या मकर राशीत प्रवेश करण्यापूर्वीच्या (मकर संक्रांतीच्या) आदल्या रात्री साजरी केली जाते, त्यामुळे दरवर्षी जानेवारीत याची तारीख जवळपास निश्चित असते.