मासिक पंचांग

मासिक पंचांग कसे वाचावे

वरील कॅलेंडर हे तुम्ही निवडलेल्या शहरासाठीचे मासिक पंचांग आहे. प्रत्येक दिवसाच्या रकान्यात त्या दिवसाची तिथी आणि पक्ष, नक्षत्र, चंद्रराशी तसेच सूर्योदय आणि सूर्यास्ताची वेळ दिली आहे. या सर्व गणना त्या ठिकाणच्या सूर्योदयानुसार करण्यात आल्या आहेत, कारण हिंदू दिनदर्शिकेनुसार दिवसाची सुरुवात मध्यरात्री नसून सूर्योदयापासून होते. संपूर्ण दैनिक पंचांग पाहण्यासाठी कोणत्याही तारखेवर क्लिक करा, किंवा सर्व पाच अंग आणि ज्योतिषीय तपशील पाहण्यासाठी "Detailed Panchang" (सविस्तर पंचांग) या लिंकवर क्लिक करा.

महिन्यातील तिथी आणि पक्ष

प्रत्येक महिना दोन पक्षांमध्ये विभागलेला असतो. चंद्राची वाढ होत असताना अमावस्येनंतरच्या दिवसापासून पौर्णिमेपर्यंतचा काळ म्हणजे शुक्ल पक्ष; तर पौर्णिमेनंतर चंद्राची घट होताना अमावस्येपर्यंतचा काळ म्हणजे कृष्ण पक्ष. प्रत्येक रकान्यात सूर्योदयाच्या वेळी असलेली तिथी नमूद केली आहे, ज्यामुळे या महिन्यात एकादशी, पौर्णिमा, अमावस्या, संकष्टी चतुर्थी आणि प्रदोष कधी आहेत, हे तुम्हाला एका नजरेत समजेल.

दैनिक नक्षत्र आणि चंद्रराशी

तिथीसोबतच, प्रत्येक दिवशी सूर्योदयाच्या वेळी चंद्र कोणत्या नक्षत्रात आहे आणि तो कोणत्या राशीत (चंद्रराशी) भ्रमण करत आहे, हे दर्शविलेले आहे. हे बदल साधारणपणे दररोज होतात आणि प्रवास, खरेदी, नामकरण विधी किंवा कोणत्याही नवीन कार्याची सुरुवात करण्यासाठी तारीख निवडताना सर्वप्रथम याच गोष्टी तपासाव्यात.

पंचक, गण्डमूळ आणि भद्रा

कॅलेंडरच्या खाली, अशा तीन कालखंडांची यादी दिली आहे जे दर महिन्याला येतात आणि पारंपरिकपणे काही विशिष्ट कामांसाठी ते टाळले जातात:

• पंचक — जेव्हा चंद्र शेवटच्या पाच नक्षत्रांतून (धनिष्ठा नक्षत्राच्या दुसऱ्या चरणापासून रेवतीपर्यंत) प्रवास करतो, त्याला पंचक म्हणतात. या काळात इंधन खरेदी करणे, घराचे छप्पर बांधणे किंवा दक्षिणेकडे प्रवास करणे यांसारखी कामे पारंपरिकपणे पुढे ढकलली जातात.
• गण्डमूळ — जेव्हा चंद्र सहा "मूळ" नक्षत्रांपैकी एका नक्षत्रात (अश्विनी, आश्लेषा, मघा, ज्येष्ठा, मूळ, रेवती) असतो. गण्डमूळ नक्षत्रात जन्म झाल्यास २७ दिवसांनी एक छोटी शांती पूजा करणे आवश्यक असते.
• भद्रा (विष्टी करण) — हे करण शुभ कार्यांच्या सुरुवातीसाठी अशुभ मानले जाते; प्रत्येक भद्रा काळाची सुरुवात आणि समाप्तीची वेळ येथे दिली आहे.

मासिक पंचांग शहरांनुसार का बदलते?

पंचांग हे खगोलशास्त्रीय असते, प्रशासकीय नाही. सूर्योदय आणि सूर्यास्त हे तुमच्या अक्षांश आणि रेखांशावर अवलंबून असतात आणि पंचांगाचे प्रत्येक अंग सूर्योदयापासून मोजले जाते — त्यामुळे दिल्ली आणि चेन्नई येथील सूर्योदयाच्या वेळी एकच तारीख असूनही तिथी वेगळी असू शकते आणि काहीवेळा सण देखील वेगवेगळ्या प्रदेशात वेगवेगळ्या दिवशी येऊ शकतात. त्यामुळे नियोजनासाठी कॅलेंडर वापरण्यापूर्वी नेहमी वर आपले शहर निवडा.

मासिक पंचांगाचा वापर कसा करावा

• महिन्याचे नियोजन करा — एकादशी, पौर्णिमा आणि अमावस्या तपासा आणि पंचक व भद्रा काळ ओळखून त्याप्रमाणे नियोजन करा.
• मुहूर्त निवडा — एखादा शुभ दिवस निवडून त्या दिवसाची तिथी, नक्षत्र आणि योग एकत्रितपणे तपासा; त्यानंतर त्या दिवसातील अशुभ काळ पाहण्यासाठी चौघडिया आणि होरा तपासा.
• अधिक माहिती मिळवा — "Detailed Panchang" या लिंकवर क्लिक करून तुम्ही निवडलेल्या तारखेचे संपूर्ण दैनिक पंचांग पाहू शकता.

या विषयाची तुम्हाला ओळख नाही? तर पंचांग म्हणजे काय आणि त्याची पाच अंगे कशी कार्य करतात इथून सुरुवात करा, किंवा आजचे पंचांग वाचा.