ମହତ୍ତ୍ୱ
ପ୍ରତି ପକ୍ଷର ଏକାଦଶି ତିଥି ହେଉଛି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ଏକ ପବିତ୍ର ଉପବାସ ଦିନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଏକାଦଶି ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ପାପମୁକ୍ତି ମିଳେ, ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ଏବଂ ଜୀବକ ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ ହୁଏ।
ବର୍ଷକୁ ସାଧାରଣତଃ ୨୪ଟି ଏକାଦଶି ପଡ଼େ (ଅଧିକ ମାସ ବର୍ଷରେ ୨୬ଟି), ଯାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକର ନିଜସ୍ୱ ନାମ ଓ ମହିମା ରହିଛି।
ବ୍ରତ ନିୟମ ଓ ପୂଜା ବିଧି
ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଶସ୍ୟ ଓ ପୁଲ୍ସ ବର୍ଜନ କରି ଉପବାସ ରହନ୍ତି — କେତେକ ଭକ୍ତ ନିର୍ଜଳ ଉପବାସ ପାଳନ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଭଜନ କୀର୍ତ୍ତନ ସହ ଜାଗରଣ କରିବା ଏବଂ ପରଦିନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପରଣ କରିବା ଏହି ବ୍ରତର ବିଧି। ବିଶେଷ କରି ନିର୍ଜଳ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠ (ପୁତ୍ରଦା) ଏକାଦଶି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମାନିବ।
ବାର୍ଷିକ ଏକାଦଶି ତାଲିକା
ଉପରୋକ୍ତ ତାଲିକାରେ ଚୟିତ ବର୍ଷର ସମସ୍ତ ଏକାଦଶିର ପାରମ୍ପରିକ ନାମ ଏବଂ ପକ୍ଷ (ଶୁକ୍ଳ ବା କୃଷ୍ଣ) ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ପୂର୍ବ ବା ଆଗାମୀ ତିଥିଗୁଡ଼ିକ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବର୍ଷ ଚୟନ କରନ୍ତୁ।