ମହତ୍ତ୍ୱ
କର୍ବ ଚୌଥ ହେଉଛି ଏକ ଅତି ପ୍ରିୟ ପର୍ବ, ଯେଉଁଥିରେ ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଜଳ ଉପାସ ରହି ସେମାନଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ଅବିବାହିତା କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ମନପସନ୍ଦର ଜୀବନସାଥୀ ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି।
ଏହି ପର୍ବ ବୈବାହିକ ପ୍ରେମ ଏବଂ ସମର୍ପଣର ପ୍ରତୀକ। ବିଶେଷ କରି ଛାଣି ଦେଇ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଏହି ପର୍ବର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷତ୍ୱ।
ପୂଜା ବିଧି
ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାତଃକାଳ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଉଠି 'ସର୍ଗି' ସେବନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦିନସାରା କଠୋର ଉପାସ ରହନ୍ତି। ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ସେମାନେ କୋଳାହଳମୁକ୍ତ ପରିବେଶରେ ବହୁ ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି 'କର୍ବ ଚୌଥ କଥା' ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ସଜାଯାଇଥିବା କର୍ବ (ପାତ୍ର) ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପରେ, ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଛାଣି ଦେଇ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କୁ ଏବଂ ପରେ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି।
ତିଥି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀ ତିଥିରେ କର୍ବ ଚୌଥ ପାଳିତ ହୁଏ। ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟ ପରେ ଏହି ଉପାସ ଭାଙ୍ଗିଥାଏ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟର ସମୟ ଉପରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।