ਮਹੱਤਤਾ
ਦੁਰਗਾ ਪੂਜਾ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨਾਮ ਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਿੱਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ—ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਰਸਵਤੀ, ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਾਯਕੇ ਪਰਤਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਇਹ ਯੂਨੈਸਕੋ (UNESCO) ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਹੈ।
ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤਾਂ
ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਤਸਵ ਛੱਠੀ (ਬੋਧਨ) ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਪਤਮੀ, ਅਸ਼ਟਮੀ (ਸੰਧੀ ਪੂਜਾ), ਨੌਮੀ ਅਤੇ ਦਸ਼ਮੀ ਤੱਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਪੰਡਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅੰਜਲੀ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਧੁਨੁਚੀ ਨਾਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਗ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਜਯਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਿੰਦੂਰ ਖੇਲਾ ਦੀ ਰਸਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਰਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਤੀ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ
ਇਸ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪੂਜਾ ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ (ਛੱਠੀ ਤੋਂ ਦਸ਼ਮੀ) ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।