ਮਹੱਤਵ
ਲੋਹੜੀ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕਾਲ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਠੰਢੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਅਤੇ ਰਬੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕਟਾਈ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਗਭਗ 13 ਜਨਵਰੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਅਗਨੀ ਕੁੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਗਰਮਾਹਟ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਸਮਾਂ
ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਅਗਨੀ ਕੁੰਡ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਭੰਗੜਾ ਤੇ ਗਿੱਧਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਗੁੜ, ਪੌਪਕੋਰਨ ਅਤੇ ਰਿਓੜੀਆਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਜੋਂ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨਵ-ਵਿਆਹੇ ਜੋੜਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਤੀ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਨ
ਲੋਹੜੀ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ (ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ) ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।