ਮਹੱਤਵ
ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ ਸਾਲ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੌਂ ਰੂਪਾਂ (ਨਵਦੁਰਗਾ) ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੈਂਤ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ (ਸ਼ਕਤੀ) ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸਦਾ ਅੰਤ ਵਿਜੇਦਸ਼ਮੀ (ਦੁਸਹਿਰਾ), ਜਿੱਤ ਦੇ ਦਿਨ, ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ
ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਦੋ ਮੁੱਖ — ਚੈਤਰ (ਬਸੰਤ) ਅਤੇ ਸ਼ਰਦ (ਪਤਝੜ) — ਅਤੇ ਮਾਘ ਤੇ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਪਤ ਨਵਰਾਤਰੀਆਂ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਾਂਤਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਾਧਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਨਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ।
ਨੌਂ ਦਿਨ ਅਤੇ ਨੌਂ ਦੇਵੀ ਦੇਵੀਆਂ
ਹਰ ਦਿਨ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ (ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ), ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ (ਦਵਿਤੀਆ), ਚੰਦਰਘੰਟਾ (ਤ੍ਰਿਤੀਆ), ਕੂਸ਼ਮਾਂਡਾ (ਚਤੁਰਥੀ), ਸਕੰਦਮਾਤਾ (ਪੰਚਮੀ), ਕਾਤਿਆਯਨੀ (ਸ਼ਸ਼ਠੀ), ਕਾਲਰਾਤਰੀ (ਸਪਤਮੀ), ਮਹਾਗੌਰੀ (ਅਸ਼ਟਮੀ) ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤ੍ਰੀ (ਨਵਮੀ)।
ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ
ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਘਟਸਥਾਪਨਾ (ਕਲਸ਼ ਸਥਾਪਨਾ) ਅਤੇ ਜੌਂ ਬੀਜਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਮਾਂ ਗਰਬਾ ਅਤੇ ਡਾਂਡੀਆ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੰਨਿਆ ਪੂਜਨ (ਛੋਟੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ) ਅਸ਼ਟਮੀ/ਨਵਮੀ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਿਤੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ
ਸ਼ਰਦ ਨਵਰਾਤਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਂ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਅਸ਼ਵਿਨ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਤੋਂ ਨਵਮੀ ਤੱਕ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਘਟਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਮੁਹੂਰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਸਥਾਨ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਰੋਕਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਪੂਜੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨੌਂ ਦਿਨ ਦਰਸਾਏ ਗਏ ਹਨ।