ਮਾਸਿਕ ਪੰਚਾਂਗ

ਮਾਸਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪੜ੍ਹੀਏ

ਉਪਰ ਦਿੱਤਾ ਕੈਲੰਡਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਮਾਸਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਹਰ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਪੱਖ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ — ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਸੂਰਜ ਉਦਯ (sunrise) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਗਣਨਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਦੂ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਮਿਡਨਾਈਟ (ਅੱਧੀ ਰਾਤ) ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿਤੀ 'ਤੇ ਟੈਪ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਿੱਡ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਹਰ ਅੰਗ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਲਈ "ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੰਚਾਂਗ" (Detailed Panchang) ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਪੱਖ

ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੋ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਚੜ੍ਹਦਾ ਪੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਮਾਵਸਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਆਕਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਤਰਦਾ ਪੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਤੋਂ ਅਮਾਵਸਿਆ ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਦਯ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਤਿਥੀ ਲਿਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਸਕੋ ਕਿ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਗਿਆਰਸ (ਏਕਾਦਸ਼ੀ), ਪੂਰਨਿਮਾ, ਅਮਾਵਸਿਆ, ਸੰਕਸ਼ਟਿ ਚਤੁਰਥੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਦੋਂ ਪੈ ਰਹੇ ਹਨ।

ਦਿਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ

ਤਿਥੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਹਰ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਉਦਯ ਵੇਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਸ਼ੀ (moon sign) ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਗਭਗ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਯਾਤਰਾ, ਖਰੀਦਦਾਰੀ, ਨਾਮਕਰਣ ਸੰਸਕਾਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਤਰੀਕ ਚੁਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪੰਚਕ, ਗੰਡਮੂਲ ਅਤੇ ਭਦਰ

ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਪੇਜ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਰਜਿਤ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:

• ਪੰਚਕ — ਉਹ ਸਮਾਂ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਆਖ਼ਰੀ ਪੰਜ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ (ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਪੈਰ ਤੋਂ ਰੇਵਤੀ ਤੱਕ) ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਇੰਧਨ ਖਰੀਦਣ, ਛੱਤ ਬਣਾਉਣ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਟਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• ਗੰਡਮੂਲ — ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਛੇ "ਮੂਲ" ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ (ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਮਘਾ, ਜਿਐਸ਼ਠਾ, ਮੂਲ, ਰੇਵਤੀ) ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੰਡਮੂਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਣ 'ਤੇ 27 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
• ਭਦਰ (ਵਿਸ਼ਟਿ ਕਰਣ) — ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਣ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ੁਰੂਆਤਾਂ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਵਾਰ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮਾਸਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਉਂ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਪੰਚਾਂਗ ਖਗੋਲੀ ਵਿਗਿਆਨ (astronomical) 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਨਹੀਂ। ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਗਣਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ (latitude) ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ (longitude) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਰ ਅੰਗ ਦੀ ਗਣਨਾ ਸੂਰਜ ਉਦਯ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਉਦਯ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਥੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਿਉਹਾਰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਦਿਨਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸਹੀ ਚੁਣੋ।

ਮਾਸਿਕ ਪੰਚਾਂਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

• ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ — ਗਿਆਰਸ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਅਤੇ ਅਮਾਵਸਿਆ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਪੰਚਕ ਤੇ ਭਦਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਨੋਟ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
• ਮੁਹੂਰਤ ਚੁਣੋ — ਕਿਸੇ ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਉਸਦੀ ਤਿਥੀ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹੋ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਚੋਘੜੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਾ ਵਿੱਚ ਕਰੋ।
• ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਣਕਾਰੀ — "ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪੰਚਾਂਗ" ਲਿੰਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਿਤੀ ਲਈ ਪੂਰਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਵਰਣ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਬਾਰੇ ਨਵੇਂ ਹੋ? ਪੰਚਾਂਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪੰਜ ਅੰਗ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਅੱਜ ਦਾ ਪੰਚਾਂਗ ਪੜ੍ਹੋ।