वैदिक ज्योतिषशास्त्रातील गुरु ग्रह

गुरू (बृहस्पती) हे देवांचे गुरू आणि अत्यंत शुभ फल देणारे ग्रह आहेत — ते ज्ञान, बुद्धिमत्ता, संपत्ती, संतती, धर्म, नीतिमत्ता आणि भाग्याचे कारक मानले जातात. कुंडलीत गुरूची स्थिती बलवान असणे हे सर्वात मोठे वरदान मानले जाते.

थोडक्यात माहिती

संस्कृत नावगुरू / बृहस्पती
कारकबुद्धिमत्ता, संपत्ती, संतती, धर्म
निसर्गशुभ (सर्वात जास्त)
तत्त्वआकाश
लिंगपुरुष
स्वतःची राशीधनु, मीन
उच्च राशीकर्क (५°)
नीच राशीमकर (५°)
मूलत्रिकोणधनु ०°–१०°
मित्र ग्रहसूर्य, चंद्र, मंगळ
शत्रू ग्रहबुध, शुक्र
दिगबली स्थानप्रथम भाव (पूर्व)
दिवसगुरुवार
रत्नपोडा (Yellow Sapphire)
देवताबृहस्पती / विष्णू
दशा कालावधी१६ वर्षे

गुरू बलवान किंवा शुभ स्थितीत असताना

  • उत्तम बुद्धिमत्ता, योग्य निर्णयक्षमता आणि सकारात्मक दृष्टिकोन मिळतो
  • संपत्ती, समृद्धी आणि उदार स्वभाव विकसित होतो
  • संतती सुख आणि चांगल्या गुरूंचे मार्गदर्शन लाभते
  • श्रद्धा, नीतिमत्ता आणि समाजात मानसन्मान मिळतो

गुरू कमजोर किंवा पीडित असताना

  • चुकीचे निर्णय घेणे किंवा चुकीच्या व्यक्तींवर विश्वास ठेवणे
  • संपत्ती किंवा संतती प्राप्तीत अडथळे येणे
  • वजन वाढणे, यकृताचे विकार किंवा मधुमेहाची शक्यता
  • योग्य मार्गदर्शन आणि दिशा मिळण्यात अडचणी येणे

करिअर आणि जीवनाचे क्षेत्र

गुरू शिक्षण, कायदा, वित्त (Finance), बँकिंग, पुरोहिती, समुपदेशन, प्रकाशन आणि सल्लागार क्षेत्रासाठी अनुकूल आहेत — थोडक्यात जिथे ज्ञान आणि नीतिमत्तेला महत्त्व आहे, तिथे गुरू अनुकूल ठरतात.

अधिपती नक्षत्रे

विंशोत्तरी दशा प्रणालीमध्ये गुरू २७ नक्षत्रांपैकी तीन नक्षत्रांचे अधिपती आहेत: पुनर्वसू, विशाखा आणि पूर्वाभाद्रपदा. या नक्षत्रांमध्ये असलेले ग्रह किंवा चंद्र गुरूचा प्रभाव दर्शवतात आणि त्यांच्यापासून गुरूची दशा सुरू होते.

उपाय

  • गुरुवारी भगवान विष्णूंची किंवा गुरूंची उपासना करा
  • हळद, चणा डाळ आणि पिवळ्या वस्तूंचे दान करा
  • शिक्षक, गुरू आणि वडीलधाऱ्यांचा आदर करा
  • कुंडल विश्लेषण करूनच 'पोडा' रत्न धारण करा