वैदिक ज्योतिषशास्त्रातील मंगळ ग्रह

मंगळ हा ग्रहांचा सेनापती आहे — तो ऊर्जा, धैर्य, महत्त्वाकांक्षा, शारीरिक शक्ती, भावंडे (विशेषतः भाऊ), जमीन आणि मालमत्तेचा कारक आहे. कृती, स्पर्धा आणि लढण्याची इच्छा यावर याचे नियंत्रण असते; मंगळ दोषाचे विश्लेषण त्याच्या कुंडलीतील स्थानावरून केले जाते.

थोडक्यात माहिती

संस्कृत नाव	मंगळ
कारकत्व	ऊर्जा, धैर्य, भावंडे, जमीन
निसर्ग	पाप ग्रह
तत्व	अग्नी
लिंग	पुरुष
स्वराशी	मेष, वृश्चिक
उच्चराशी	मकर (२८°)
नीचराशी	कर्क (२८°)
मूळत्रिकोण	मेष ०°–१२°
मित्र ग्रह	सूर्य, चंद्र, गुरू
शत्रू ग्रह	बुध
दिगबली स्थान	१० वे स्थान (दक्षिण दिशा)
वार	मंगळवार
रत्न	पोवळे (Red Coral)
दैवत	कार्तिकेय / हनुमान
दशा काळ	७ वर्षे

मंगळ बलवान किंवा शुभ स्थितीत असल्यास

• धैर्य, जिद्द आणि शारीरिक क्षमता वाढते
• कृती आणि स्पर्धेत नेतृत्व गुण विकसित होतात
• जमीन, मालमत्ता आणि तांत्रिक कौशल्याद्वारे लाभ मिळतात
• शिस्त आणि संरक्षणात्मक शक्ती प्राप्त होते

मंगळ कमजोर किंवा पीडित असल्यास

• अति राग, उतावीळपणा आणि वादविवाद वाढतात
• अपघात, दुखापती, जखमा किंवा भाजण्याचे प्रमाण वाढू शकते
• भावंडांशी मतभेद किंवा कलह होतात
• रक्तदाब किंवा दाहक समस्यांचा त्रास होऊ शकतो

करिअर आणि जीवनातील क्षेत्रे

मंगळ हा सशस्त्र सैन्य दल, पोलीस, शस्त्रक्रिया (सर्जरी), अभियांत्रिकी, क्रीडा, रिअल इस्टेट आणि धैर्य, तांत्रिक कौशल्य किंवा शारीरिक ऊर्जेची आवश्यकता असलेल्या सर्व क्षेत्रांसाठी अनुकूल असतो.

अधिपती नक्षत्रे

विंशोत्तरी दशा पद्धतीमध्ये मंगळ २७ नक्षत्रांपैकी तीन नक्षत्रांचा स्वामी आहे: मृगशीर्ष, चित्रा आणि धनिष्ठा. या नक्षत्रांमध्ये येणारे ग्रह आणि चंद्र मंगळाचे गुणधर्म दर्शवतात आणि याच नक्षत्रांपासून मंगळाची दशा सुरू होते.

उपाययोजना

• मंगळवारी हनुमान चालीसाचे पठण करावे
• मसूर डाळ आणि गुळाचे दान करावे
• रागावर नियंत्रण ठेवावे; शूर व्यक्तींना आणि सैनिकांना मदत करावी
• कुंडलिकाचे योग्य विश्लेषण केल्यानंतरच पोवळे रत्न धारण करावे