वैदिक ज्योतिषशास्त्रातील चंद्र

चंद्र हा 'मनस-कारक' आहे, म्हणजेच तो मनाचा कारक आहे. आपल्या भावना, संवेदना, माता, सुख-सुविधा, जनसमुदाय आणि दैनंदिन जीवनाचा प्रवाह या सर्वांवर चंद्राचे नियंत्रण असते. वैदिक ज्योतिषशास्त्रात भविष्य वर्तवण्यासाठी चंद्राची राशी ही सर्वात महत्त्वाची मानली जाते.

महत्त्वाची माहिती

संस्कृत नाव	चंद्र
कारक	मन, भावना, माता, सुख-सुविधा
स्वभाव	शुभ (शुक्ल पक्ष/वाढणारा)
तत्त्व	जल
लिंग	स्त्री
स्वतःची राशी	कर्क
उच्च राशी	वृषभ (३°)
नीच राशी	वृश्चिक (३°)
मूलत्रिकोण	वृषभ ३°–३०°
मित्र ग्रह	सूर्य, बुध
शत्रु ग्रह	नाही
दिगबली स्थान	चौथ्या भावात (उत्तर दिशा)
दिवस	सोमवार
रत्न	मोती
दैवत	पार्वती / वरुण
दशा काळ	१० वर्षे

चंद्र बलवान किंवा शुभ स्थानात असल्यास

शांत, समाधानी आणि ग्रहणक्षम मन मिळते
भावनिक संतुलन आणि समाजात लोकप्रियता मिळते
मातेसोबतचे घनिष्ठ संबंध आणि घरात सुख-शांती लाभते
उत्कृष्ट अंतर्ज्ञान आणि कल्पनाशक्ती असते

चंद्र कमजोर किंवा पीडित असल्यास

मूड स्विंग्स (स्वभावात चढ-उतार), चिंता किंवा अस्वस्थता जाणवते
भावनिक असुरक्षितता वाटते
मातेसोबत मतभेद किंवा अडचणी निर्माण होतात
निद्रानाश किंवा शरीरातील द्रव्यांशी संबंधित आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात

करिअर आणि जीवनाचे क्षेत्र

चंद्र हा परिचर्या (नर्सिंग), आरोग्य सेवा, आदरातिथ्य (हॉस्पिटॅलिटी), केटरिंग, जनसंपर्क, मानसशास्त्र आणि द्रव पदार्थांशी किंवा जनसमुदायाशी संबंधित कामांसाठी अनुकूल असतो.

अधिपती नक्षत्रे

विंशोत्तरी दशा प्रणालीमध्ये, चंद्र २७ नक्षत्रांपैकी तीन नक्षत्रांचा अधिपती आहे: रोहिणी, हस्त आणि श्रवण. या नक्षत्रांमध्ये असलेले ग्रह आणि चंद्र, चंद्राचे गुणधर्म दर्शवतात आणि त्यांच्यापासून चंद्राची दशा सुरू होते.

उपाय

सोमवारी शिव-पार्वतीची उपासना करा
दूध, तांदूळ आणि पांढऱ्या फुलांचा नैवेद्य अर्पण करा
मातेची सेवा आणि काळजी घ्या
कुंडलीच्या योग्य विश्लेषणांनंतरच 'मोती' रत्न परिधान करा