वैदिक ज्योतिषशास्त्रातील ग्रह
नवग्रह — हे नऊ ग्रह वैदिक ज्योतिषशास्त्राचा गाभा आहेत. यापैकी सात ग्रह प्रत्यक्ष भौतिक पिंड आहेत (सूर्य आणि चंद्र यांना येथे ग्रहांच्या श्रेणीत धरले आहे, तसेच मंगळ, बुध, गुरू, शुक्र आणि शनी) आणि दोन चंद्र-नोड्स म्हणजेच छाया ग्रह राहू आणि केतू आहेत. जन्मकुंडलीतील प्रत्येक घटनेचे भाकीत या नऊ ग्रहांची राशी, भाव आणि बल यांच्या आधारे केले जाते.
प्रत्येक ग्रह विशिष्ट गोष्टींचा कारक असतो — जसे की सूर्य हा आत्मा आणि वडिलांचा, चंद्र मन आणि मातेचा, गुरू ज्ञान आणि संपत्तीचा, इत्यादी. तसेच, प्रत्येक ग्रह एक किंवा दोन राशींचा स्वामी असतो, एका राशीत तो उच्च असतो तर दुसऱ्या राशीत नीच असतो; तसेच इतर ग्रहांशी त्याचे मैत्री किंवा शत्रूत्व असते. ग्रहाची विंशोत्तरी दशा हे ठरवते की त्याचे फळ तुमच्या आयुष्यात कधी प्रकट होईल.
९ ग्रहांची थोडक्यात ओळख
शुभ आणि पाप ग्रह
ग्रहांचे ढोबळमानाने नैसर्गिक शुभ किंवा पाप ग्रहांत वर्गीकरण केले जाते. गुरू, शुक्र, शुक्ल पक्ष चंद्र आणि शुभ ग्रहांच्या सहवासात असलेला बुध हे शुभ ग्रह आहेत; तर सूर्य, मंगळ, शनी, राहू, केतू आणि कृष्ण पक्ष चंद्र हे पाप ग्रह मानले जातात. परंतु, ही केवळ एक प्राथमिक ओळख आहे — ग्रहांचा वास्तव परिणाम हा तुमच्या लग्नाच्या आधारे तो कोणत्या भावाचा स्वामी आहे, त्याची स्थिती (उच्च, स्वराशी किंवा नीच) आणि तो कोणत्या ग्रहांच्या सहवासात आहे, यावर अवलंबून असतो.
ग्रहांची स्थिती — उच्च, स्वराशी आणि नीच
जेव्हा एखादा ग्रह उच्च, स्वराशीत किंवा मूळत्रिकोणी असतो, तेव्हा तो आपले पूर्ण आणि शुद्ध फळ देतो, तर नीच अवस्थेत असताना तो सर्वात कमकुवत असतो. ग्रहांचे बल अधिकृतपणे 'षडबल' द्वारे मोजले जाते. कोणत्याही ग्रहाची स्थिती, मैत्री आणि त्यावरील उपाय पाहण्यासाठी खाली दिलेल्या पर्यायावर क्लिक करा.
ग्रह, राशी आणि नक्षत्रे
प्रत्येक ग्रह १२ राशींपैकी एक किंवा दोन राशींचा आणि २७ नक्षत्रांपैकी तीन नक्षत्रांचा स्वामी असतो, आणि तो ज्या भावात असतो, त्याद्वारे आपले फळ व्यक्त करतो. ग्रहाचा विचार त्याच्या राशी, भाव आणि नक्षत्र यांच्या एकत्रित अभ्यासातून केल्यास ज्योतिषशास्त्राचे भाकीत अधिक अचूक आणि वैयक्तिक होते.