ଘଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତୁ

ଦୋ ଘଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ କ’ଣ?

ବୈଦିକ ସମୟ ପରିମାପ ଅନୁସାରେ ଏକ ଘଟି ପ୍ରାୟ ୨୪ ମିନିଟ୍‌ର ସମୟକୁ ବୁଝାଏ, ତେଣୁ ଦୋ ଘଟି (ଦୁଇ ଘଟି)ର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପ୍ରାୟ ୪୮ ମିନିଟ୍। ଏହି ପଦ୍ଧତିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିନକୁ ୧୫ଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତଠାରୁ ପରଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିକୁ ଆଉ ୧୫ଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏହିପରି ମୋଟ ୩୦ଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମିଶି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅହୋରାତ୍ର (ଦିନ ଓ ରାତି) ଗଠିତ ହୁଏ, ଯେଉଁଥିରୁ ପ୍ରତିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସମୟ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଘଟି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାରମ୍ପରିକ ନାମ ରହିଛି ଏବଂ ତାହା ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥାଏ।

ଦିନ ଓ ରାତିର ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦିନର ପନ୍ଦରୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏହି କ୍ରମରେ ରହିଛି — ରୁଦ୍ର, ଅହି, ମିତ୍ର, ପିତୃ, ବସୁ, ବର, ବିଶ୍ବଦେବ, ଅଭିଜିତ, ସୁତମୁଖୀ, ପୁରୁହୁତ, ବାହିନୀ, ନକ୍ତନକର, ବରୁଣ, ଅର୍ଯ୍ୟମନ ଏବଂ ଭଗ। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅଷ୍ଟମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଅଭିଜିତ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ପଡ଼େ ଏବଂ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶୁଭ — ପ୍ରାୟ ସବୁ ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହା ଉତ୍ତମ (ଯଦିଓ ବୁଧବାର ଦିନ ଏହାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଚଳାଯାଏ)। ସେହିପରି ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରଠାରୁ ରାତିର ପନ୍ଦରୋଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେଲା — ଗିରିଶ, ଅଜପଦ, ଅହିବୁଦ୍ଧନ୍ୟ, ପୁଷଣ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଯମ, ଅଗ୍ନି, ବିଧାତ୍ରି, କଣ୍ଡ, ଅଦିତି, ଜୀବ, ବିଷ୍ଣୁ, ଦ୍ୟୁମନ, ବ୍ରହ୍ମ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର। ଭୋର ସମୟର ବ୍ରହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପୂଜାପାଠ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଶୁଭ ଅଟେ।

ସମୟ ନିର୍ଧାରଣ କିପରି ହୁଏ

ଦିନ ଏବଂ ରାତି ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ପନ୍ଦରୋଟି ସମାନ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଥିବାରୁ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତର ସମୟ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ତାରିଖ ଅନୁଯାୟୀ ଦିନ ଓ ରାତିର ଲମ୍ବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ — ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଦିନର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଲମ୍ବା ଏବଂ ଶୀତ ଋତୁରେ ଛୋଟ ହୋଇଥାଏ। ଆପଣଙ୍କ ସହର ଅନୁଯାୟୀ ସଠିକ୍ ସମୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଉପରେ ଥିବା ଲୋକେସନ୍ (location) ସେଟ୍ କରନ୍ତୁ।

ଦୋ ଘଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତର ବ୍ୟବହାର

ଦିନର ଅଶୁଭ ସମୟ ସୀମା — ଯଥା ରାହୁ କାଳ, ଯମଗଣ୍ଡ ଏବଂ ଗୁଳିକା — କୁ ବାଦ୍ ଦେଇ ଏକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବାଛନ୍ତୁ। ଏଥିସହିତ ସେଦିନର ପଞ୍ଜିକା, ଛୋଗାଡ଼ିଆ ଏବଂ ହୋରା ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।